Naar inhoud

Praktisch

Archief

Werft 30
2440 Geel


tel. 014 56 66 90
archief@geel.be

Archief - archievenoverzicht

Archiefdozen in archiefmagazijn

De archieven van de stedelijke administratie van Geel vormen de kern van het stadsarchief. Deze archieven zijn opgesplitst in twee bestanden: het Oud Archief en het Hedendaags Archief. Daarnaast bewaren we ook archieven van parochies, verenigingen, personen en particuliere instellingen die op één of andere manier hun stempel gedrukt hebben op de ontwikkeling van Geel. Hierbij geven we een kort overzicht van de verschillende archiefbestanden die je bij ons kan raadplegen. Van sommige bestanden bestaat een inventaris. Je kunt deze inventarissen raadplegen in de leeszaal.

We zijn via 'Archiefbank Kempen' ook volop bezig met het online ter beschikking stellen van het archievenoverzicht met de beschrijvingen van de documenten, zodat je inventarissen thuis kan raadplegen. Meer informatie hierover vind je op http://www.archiefbankkempen.be.

 

 

Oud Gemeentearchief Geel (1391-1857)
De huidige stad Geel was vroeger een onderdeel van de Vrijheid en het Land van Geel. Deze heerlijkheid was heel uitgestrekt en omvatte oorspronkelijk Geel, Retie, Eindhout, Veerle, Zoerle-Parwijs, Oevel, Echelpoel, Millegem, Vorselaar en Tielen. Tot aan de Franse Revolutie (1789) had dit gebied een eigen rechtbank met volle jurisdictie. Geel was ook de hoofdplaats van het Kwartier Geel, een grotere administratieve omschrijving die de schakel vormde tussen dorpen en steden en het centrale bestuur. De documenten die voortkwamen uit de administratie, zowel bestuurlijk, rechterlijk als financieel, worden bewaard in dit bestand.

 
Dit deel van het gemeentearchief werd begin 1900 gedeponeerd in het Rijksarchief, maar werd in 1998 door het Rijksarchief in bewaring gegeven aan het Stadsarchief Geel. Het bestand is opgedeeld in twee tijdsvakken: het Ancien Régime (1391-1796) en de Hedendaagse tijd (1796-± 1850).

 
De inventaris van het Oud Gemeentearchief vind je helemaal onderaan deze pagina in pdf-vorm en is ook te raadplegen in de leeszaal onder de titel “Inventaris van het fonds Geel in het Rijksarchief te Antwerpen, 2 delen ”. Zie ook “Titels uit het R.A.A.-Geel, die andere gemeenten dan Geel vermelden.” In: Jaarboek van de Vrijheid en het Land van Geel, I, 1962, 19-60. 

 


Hedendaags Gemeentearchief Geel (1796-heden)
Dit bestand bevat het archief van de gemeentelijke administratie van de 19de en de 20ste eeuw. Je vindt hier onder andere de gemeentelijke briefwisseling, de notulen van het schepencollege en de gemeenteraad (tot 1964), begrotingen, rekeningen en ander archief afkomstig van de stedelijke diensten. Dit archief is nog niet geïnventariseerd. Wil je een meer gedetailleerde lijst van dit bestand, bekijk dan het  archievenoverzicht.

 


Burgerlijke Stand Geel (1798-100 jaar geleden)
Het stadsarchief bewaart de registers van de burgerlijke stand van 1798 tot en met 100 jaar geleden. Deze registers bevatten de geboorte-, huwelijks- en overlijdensaktes van Geel. Recentere gegevens kan je onder bepaalde voorwaarden verkrijgen bij de dienst burgerlijke stand. Een volledige bewerking van de burgerlijke stand met gezinssamenstellingen is te raadplegen in de leeszaal. Deze bewerking bestaat ook in digitale vorm. Voor meer informatie, lees de rubriek stamboomonderzoek.

 


Bevolkingsregisters Geel (1847-1930)
Deze registers vormen een permanente naamlijst van de inwoners van Geel, waarin de wijzigingen door huwelijk, overlijden en migratie worden geregistreerd. Recentere gegevens kan je onder bepaalde voorwaarden verkrijgen bij de dienst burgerlijke stand. Voor meer informatie, lees de rubriek stamboomonderzoek.

 


Parochieregisters Geel (16de-18de eeuw)
Het stadsarchief beschikt over fotokopieën van de parochieregisters tot en met 1797. Deze registers bevatten de gegevens van dopen, huwelijken en begrafenissen die plaats vonden in Geel. We hebben ook een digitale bewerking van de parochieregisters, gemaakt in het genealogisch programma Hazadata. Voor meer informatie, lees de rubriek stamboomonderzoek.

 


Kadaster
Het stadsarchief bewaart kopies van de documenten van het primitief of oorspronkelijk kadaster van Geel. Het kadaster ontstond in de Franse periode. De Fransen wilden een doelmatige verdeling van de grondlasten. Het middel daartoe was het vervaardigen van een algemene inventaris, gemeente per gemeente, van de percelen grond, opgemeten en geboekt met zijn gebruik, zijn waarde, zijn eigenaar. In Geel begon men met het opstellen van het oorspronkelijke kadaster in 1807. Het werk werd beëindigd in 1818. Voor meer informatie, zie het artikel van L. Van Gestel-Destombes, ‘Het oorspronkelijk kadaster van de gemeente Geel. De Geelse landbouw in de jaren 1800-1820’, in: Jaarboek van de Vrijheid en het Land van Geel 16 – 1979, p. 5-126.

 
Het archief bewaart ook een dubbel van de kadastrale leggers van het definitieve kadaster, van 1834 tot ongeveer 1920. Deze leggers bevatten een overzicht van de opeenvolgende eigenaars van alle percelen op het grondgebied van Geel.

Gedachtenis communie (PA Larum, II, varia)

Dekanaal Archief Geel en archief van de parochie Sint-Amands (14de-20ste eeuw)
Bij de oprichting van de nieuwe bisdommen in 1559 werden Geel en de omliggende parochies ingelijfd bij het nieuwe bisdom ’s-Hertogenbosch. Het nieuwe dekanaat bestond uit volgende plaatsen: Balen, Bel, Dessel, Geel, Millegem, Mol, Oevel, Oosterlo, Retie, Tongerlo, Westerlo, Zammel en Zoerle-Parwijs. In 1571 werden Lommel en Postel toegevoegd en in 1731 Arendonk en Poppel. In 1731 werd het dekanaat afgescheiden van s’-Hertogenbosch. Tot in 1802 namen apostolische vicarissen het bestuur waar. In 1802 werden alle parochies ingelijfd in het nieuwe aartsbisdom Mechelen.

 

Sint-Amands is de oudste parochie van Geel. Tot in de 16de eeuw was Sint-Amands de enige parochiekerk voor het uitgebreide gebied van Geel, met uitzondering van Bel en Millegem.

 

De inventaris van het Oud Dekanaal Archief en het parochiearchief van Sint-Amands, opgemaakt door kan. Koyen, is gepubliceerd in het Jaarboek van de Vrijheid en het Land van Geel 2, 1963, p. 7-42. Een aanvulling op deze inventaris én de inventaris van het Hedendaags Dekanaal Archief zijn ook in te kijken in de leeszaal.

 


Archief van de parochies Zammel (1523-1948), Oosterlo (1525-1990), Larum (1617-1965)en Bel (1633-1981)
De kapel van Zammel-Oosterlo werd in 1536 verheven tot parochiekerk. Onder Zammel ressorteerde het gehucht Oosterlo, waar de Heren van Geel een burcht hadden. Te Oosterlo bestond van oudsher een kapel toegewijd aan de heilige Lucia en verbonden met het kasteel. Er werd ook een priester aangesteld, die echter geen parochierechten had. Pas in 1872 werd Oosterlo een zelfstandige parochie. In 1470 kregen de inwoners van Larum de toelating van de bisschop om een kapel te bouwen ter ere van O.L. Vrouw. In 1855 werd de kapel tot de rang van parochiekerk verheven. Over het ontstaan van de parochie Bel is niets bekend. De parochie is in ieder geval heel oud. Tot 1559 behoorde Bel, in tegenstelling tot de rest van Geel, bij het bisdom van Luik.

De inventaris van de parochiearchieven van Zammel en Oosterlo, opgemaakt door kan. Koyen, is gepubliceerd in het Jaarboek van de Vrijheid en het Land van Geel 9, 1970, p. 5-83.

 


Archief en bibliotheek van de Latijnse School en het Sint-Aloysiuscollege (1612-1999), de Landbouwschool (20ste eeuw) en de Handelsschool (20ste eeuw)
De oudste gegevens over de Latijnse School te Geel dateren uit het midden van de 15de eeuw. Tijdens de periodes van grote bloei kwamen jonge mannen uit alle streken van de Nederlandse gewesten te Geel lessen volgen. Veel oud-leerlingen speelden een belangrijke rol in de maatschappij, zowel op politiek als godsdienstig vlak. Het archief van het Sint-Aloysiuscollege bestaat uit verschillende delen: het archief van het Ancien Régime (17de en 18de eeuw), het hedendaags archief (19de en 20e eeuw) en het foto- en filmarchief (19de en 20e eeuw).

 

De inventaris van het archief van de Latijnse school en het Sint-Aloysiuscollege, opgemaakt door kan. Koyen en lic. Paul Jans, is gepubliceerd in het Jaarboek van de Vrijheid en het Land van Geel 18, 1981 , p. 53-72.

 


Archief van privé-personen, families en verenigingen
Het stadsarchief bewaart ook een aantal archieven van personen, families en verenigingen.

Voor een overzicht, zie archievenoverzicht.